Stosowanie olejków eterycznych w pielęgnacji pooperacyjnej

Bezpieczeństwo i potencjalne role olejków eterycznych w procesie gojenia po zabiegach chirurgicznych

Jakie olejki eteryczne można stosować w okresie okołooperacyjnym, tj. w trzech fazach operacji – przedoperacyjnej, śródoperacyjnej i pooperacyjnej.

W tym artykule omówiłem, w jaki sposób olejki aromaterapeutyczne mogą być stosowane głównie do wspierania pacjentów w okresie pooperacyjnym, nie zapominając oczywiście, że dobre odżywianie, odpowiedni odpoczynek i stosowanie się do zaleceń lekarza są również ważne dla skutecznego powrotu do zdrowia.

Mechanizm działania wziewnych olejków eterycznych poprzez układ węchowy i oddechowy jest dobrze udokumentowany, podobnie jak efekty fizjologiczne i psychologiczne. Badania, przedstawione bardziej szczegółowo poniżej, wskazują na wartość korzystnego działania olejków aromaterapeutycznych, gdy są one uwzględnione w pooperacyjnym planie terapeutycznym pacjenta, oraz na to, jak mogą one odgrywać użyteczną rolę w łagodzeniu zagrożeń związanych z operacjami, takimi jak ból, infekcja rany, Depresja i niepokój. Na przykład olejki eteryczne z lawendy i słodkiej pomarańczy okazały się skuteczne w leczeniu lęku, podczas gdy olejki eteryczne z mięty pieprzowej i imbiru są przydatne w łagodzeniu objawów nudności. Istnieją również obiecujące, choć niejednoznaczne wyniki dotyczące skuteczności olejku z drzewa herbacianego w leczeniu infekcji.

Studia naukowe

Lęk jest często odczuwany przez pacjentów przed, w trakcie lub po operacji. Badania pokazują, że olejki eteryczne, takie jak lawenda, mogą pomóc złagodzić niepokój. Na przykład Braden do badania włączono 150 dorosłych pacjentów poddawanych różnym rodzajom operacji, a następnie losowo przydzielono ich do grupy kontrolnej (opieka standardowa), eksperymentalnej (opieka standardowa plus Lavandin – Lavandula hybrida) lub grupy pozorowanej (opieka standardowa plus olej jojoba). Olejki były wąchane i nakładane na skórę przed zabiegiem. Do oceny niepokoju przy przyjęciu na oddział przedoperacyjny i przeniesieniu na salę operacyjną zastosowano wizualne skale analogowe. Wyniki wykazały, że grupa Lavandin miała znacznie mniejszy niepokój podczas przenoszenia na salę operacyjną.

Chociaż istnieje niewiele dowodów naukowych potwierdzających skuteczność olejków eterycznych w zmniejszaniu bólu, randomizowane badanie kliniczne na pacjentach pediatrycznych oceniło wpływ lawendy na ból związany z wycięciem migdałków i wykazało, że okresowe wdychanie esencji zmniejszyło ilość wymaganego środka przeciwbólowego.

W innym badaniu przeprowadzonym przez Yang Suk Jun i wsp. w 2013 r. zbadano wpływ inhalacji olejku eukaliptusowego na ból i reakcje zapalne po całkowitej alloplastyce stawu kolanowego (TKR). Stwierdzono, że wdychanie oleju przez 30 minut przez 3 kolejne dni skutecznie zmniejsza zarówno ból pacjenta, jak i ciśnienie krwi po operacji.

Nudności i wymioty pooperacyjne są częstym skutkiem ubocznym znieczulenia ogólnego, a około jedna trzecia pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym cierpi na te schorzenia o różnym nasileniu. Olejki imbirowe, miętowe są ogólnie wskazane w przypadku nudności. W Europie mięta pieprzowa była tradycyjnie stosowana jako ziołowy lek w leczeniu nudności i chorób, ze względu na jej przeciwwymiotne i przeciwskurczowe działanie na przewód pokarmowy; jego aktywne składniki to mentol i menton. Ferruggiari i in.  ocenił skuteczność wziewnego olejku eterycznego z mięty pieprzowej w leczeniu nudności pooperacyjnych w małej grupie kobiet. W badaniu wykorzystano niewielką próbę pacjentów, w związku z czym nie osiągnięto istotności statystycznej, jednak aromat wdychanego olejku miętowego zredukował nudności w porównaniu ze standardową interwencją farmakologiczną. Nowsze badanie przeprowadzone przez Maghami wykazało również, że wdychanie olejku miętowego może zmniejszyć częstotliwość, czas trwania i nasilenie nudności oraz częstotliwość wymiotów u pacjentów poddawanych zabiegom kardiochirurgicznym. Hunta i in. przeprowadzili dokładne badanie z randomizacją i ustalili, że obaj olejek eteryczny z imbiru i mieszanka olejków eterycznych z imbiru, mięty zielonej, mięty pieprzowej i kardamonu skutecznie zmniejszają nudności i zapotrzebowanie na leki przeciwwymiotne podczas inhalacji po zabiegu chirurgicznym.

Jednym z zagrożeń związanych z operacją jest infekcja pooperacyjna. Badania nad olejkiem eterycznym z drzewa herbacianego wykazały, że jest on skuteczny in vitro na kilka szczepów Staphylococcus aureus, izolowanych z ran, w tym ran chirurgicznych, oraz na bakterie oporne i wrażliwe na metycylinę (MRSA i MSSA). Niektórzy eksperci sugerują, że mycie rąk zawierające olejek z drzewa herbacianego, który ma właściwości przeciwdrobnoustrojowe, może ograniczyć rozprzestrzenianie się zarazków w środowisku klinicznym.

Stosowanie olejków eterycznych w pielęgnacji pooperacyjnej

Olejki eteryczne są łatwo używane w domu podczas procesu regeneracji. Na przykład pacjenci doświadczający nudności i wymiotów mogą nałożyć kilka kropli olejku miętowego na chusteczkę i wdychać je, aby złagodzić objawy.

Aby zmniejszyć ryzyko infekcji i wspomóc gojenie się ran, umieść dwie krople olejku z drzewa herbacianego w filiżance schłodzonej, przegotowanej wody. Dobrze wymieszać. Weź czystą bawełnianą szmatkę lub wacik i zanurz go w roztworze. Użyj szmatki lub wacika, aby oczyścić ranę delikatnym ruchem zamiatającym. Nie nakładaj olejku eterycznego, dopóki opatrunek nie zostanie usunięty i nie nakładaj na otwarte rany.

Aby złagodzić smutek pooperacyjny, umieść kilka kropli olejku eterycznego lawendy i słodkiej pomarańczy w dyfuzorze do aromaterapii lub palniku do świec.

Mam nadzieję, że pozostaniesz sprawny i zdrowy, ale jeśli musisz przejść operację, pamiętaj, aby zaopatrzyć się w olejki eteryczne, które pomogą w regeneracji i przywróceniu dobrego zdrowia.

FAQ

Czy olejki eteryczne można stosować po operacji?
Ograniczone dane sugerują, że aromaterapia może wspierać komfort (np. redukcja stresu i bólu) po operacji, lecz nie zastępuje ona standardowej opieki medycznej i wymaga konsultacji ze specjalistą. PMC

Czy olejki eteryczne wspomagają gojenie ran pooperacyjnych?
Niektóre badania wskazują na potencjał olejku lawendowego w przyspieszaniu procesu gojenia i zwiększaniu syntezy kolagenu w ranach, choć dowody w ludziach są ograniczone i niejednoznaczne. PubMed

Jakie olejki eteryczne bywają rozważane w kontekście pielęgnacji pooperacyjnej?
W literaturze naukowej najczęściej pojawia się lawenda w kontekście relaksacji i wsparcia gojenia; inne olejki o działaniach przeciwzapalnych lub antybakteryjnych są badane głównie in vitro lub w modelach zwierzęcych. PubMed

Czy stosowanie olejków eterycznych na skó­łę po operacji jest bezpieczne?
Olejki eteryczne nie powinny być aplikowane niero­cieńczone ani bez zgody lekarza. Stosowanie miejscowe po zabiegu chirurgicznym wymaga oceny ryzyka, stanu rany i konsultacji medycznej. Wikipedia

Źródła i inspiracje

Samuelson R. et al.
The Effects of Lavender Essential Oil on Wound Healing.
Review wskazuje, że olejek lawendowy może promować gojenie przez przyspieszenie tworzenia granulacji i syntezy kolagenu w ranach, choć potrzeba dalszych badań klinicznych. PubMed

Nascimento A.S. et al.
Essential oils for healing and/or preventing infection of surgical wounds: a systematic review.
Systematyczny przegląd wskazuje obiecujące działania niektórych olejków, zwłaszcza lawendowego, w gojeniu ran chirurgicznych, ale dowody są ograniczone i niejednoznaczne. SciELO

Wang J.C. et al.
Effects of Essential Oils on Scars and Wound Healing.
Przegląd naukowy omawiający potencjał olejków eterycznych w procesie gojenia ran i redukcji blizn jako terapii uzupełniającej. PubMed

Tumen I. et al.
A Therapeutic Approach for Wound Healing by Using Essential Oils.
Badanie przedkliniczne wskazuje, że olejki z niektórych roślin wykazują aktywność przeciwzapalną i wspierającą gojenie w modelach eksperymentalnych. PMC

Michał Jacek Kośla
Jak skutecznie i bezpiecznie stosować olejki eteryczne?
https://michalkosla.net/produkt/jak-skutecznie-i-bezpiecznie-stosowac-olejki-eteryczne/

Autor: Michał Jacek Kośla

Artykuł został opracowany przez Michała Jacka Kośla, twórcę autorskiego systemu Forest&Aroma.

Forest&Aroma jest systemem pracy człowieka z naturą, opartym na idei symbiozy. Integruje aromaterapię, lasoterapię (shinrin-yoku), techniki oddechowe, praktyki uważności oraz mikro-medytacje.

System Forest&Aroma służy wspieraniu regulacji procesów fizjologicznych i psychicznych poprzez świadomy kontakt z zapachem, roślinami i środowiskiem naturalnym.