Olejki eteryczne i ich wpływ na nastrój oraz samopoczucie
Psychologiczne działanie olejków eterycznych ma miejsce, gdy olejek jest wdychany, a osoba reaguje na jego aromat. Na układ węchowy, inaczej zwany zmysłem węchu, składa się błona śluzowa nosa, rzęski (przedłużenia włókien nerwowych), komórki węchowe i opuszka węchowa zlokalizowana w mózgu. W pierwszej kolejności podczas inhalacji wychwytywane są cząsteczki zapachowe. Są one ogrzewane i rozpuszczane w śluzie wytwarzanym przez błonę śluzową wyściełającą nos. W tym stanie mogą być przetwarzane przez cienkie włoski (rzęski), które są przedłużeniem włókien nerwowych. Rzęski są połączone z komórkami węchowymi i zbierają informacje o tych cząsteczkach. Komórki węchowe leżą w górnej części jamy nosowej, sięgając do układu limbicznego mózgu, który odbiera zapach, a wewnątrz którego znajduje się ciało migdałowate, przegroda, hipokamp, przednie wzgórze i podwzgórze. Ciało migdałowate i hipokamp analizują napływające informacje i wywoływane są wspomnienia. Impulsy przechodzą następnie do podwzgórza, które reguluje równowagę emocjonalną i fizyczną. W zależności od potrzebnej odpowiedzi, impulsy uruchomią locus ceruleus, wzgórze, przysadkę mózgową lub jądro szwu.
- Locus ceruleus wyzwala noreadrenalinę, która pobudza nas, gdy czujemy się zmęczeni; stymuluje również nasz układ odpornościowy.
- Jądro szwu uwalnia serotoninę, środek uspokajający, wywołujący relaksację i sen.
- Wzgórze wydziela encefaliny, windy nastroju, które pomagają złagodzić obniżony nastrój.
- Przysadka mózgowa stymuluje hormony związane z rozrodem, porodem, wzrostem i przemianą materii oraz endorfiny, które oprócz hamowania przekazywania sygnałów bólowych pobudzają również uczucie euforii.
Układy nerwowy i hormonalny współpracują ze sobą, kontrolując funkcje wszystkich układów organizmu. Łatwo więc zrozumieć, dlaczego eksperci sugerują, że najskuteczniejszym sposobem wykorzystania olejków eterycznych jest inhalacja.
Olejki eteryczne dla zdrowia psychicznego
Co czwarta osoba będzie miała problemy ze zdrowiem psychicznym w pewnym momencie swojego życia (NHS Choices, 2017), będzie cierpieć z powodu lęku, obniżonego nastroju, trudności w nauce nowych zadań itp. Olejki eteryczne mogą być używane do radzenia sobie z tymi schorzeniami. Na przykład olejek eteryczny Ylang Ylang stymuluje przysadkę mózgową uwalniającą endorfiny, które pomagają poprawić nastrój. Olejki aromaterapeutyczne, takie jak majeranek, stymulują, uwalniając serotoninę, która działa uspokajająco, dając uczucie spokoju i relaksu. Olejki, takie jak rozmaryn, stymulują locus ceruleus, uwalniając noradrenalinę, która działa pobudzająco i daje uczucie czujności.
Istnieje kilka badań naukowych sugerujących, że olejki aromaterapeutyczne mogą pomóc w zmniejszeniu lęku i poprawie pamięci itp. Na przykład badanie pilotażowe przeprowadzone przez Edge (2003) wykazało, że aromaterapia ma pozytywny wpływ na lęk w krótkim okresie. W innym badaniu lawenda i rozmaryn zostały przetestowane, a wyniki sugerują, że olejki eteryczne mogą mieć pozytywny wpływ na nastrój. Wdychanie olejków eterycznych, takich jak lawenda, było wskazane dla osób, które mają trudności ze snem (Lillehei et al. 2014).
Z praktycznego punktu widzenia olejki można stosować w bardzo prosty sposób przez cały dzień, umieszczając kilka kropel wybranego olejku w palniku świec lub dyfuzorze do aromaterapii lub umieszczając kilka kropel olejku na chusteczce i wdychanie zgodnie z wymaganiami. Oto kilka polecanych olejków do wypróbowania.
Olejki eteryczne poprawiające nastrój
- Bergamota
- Słodka pomarańcza
- Sandałowy
Olejki eteryczne zmniejszające apatię
- Petitgrain
- Melisa
Olejki eteryczne poprawiające koncentrację i wspomagające pamięć
- Bazylia
- Rozmaryn
FAQ
Jak aromaterapia może wpływać na nastrój?
Wdychanie aromatów olejków eterycznych angażuje zmysł węchu i struktury układu limbicznego w mózgu, co może modulować emocje, pamięć i stres poprzez połączenia z ciałem migdałowatym i podwzgórzem, które regulują reakcje emocjonalne. PMC
Czy aromaterapia ma naukowe wsparcie w poprawie samopoczucia?
Badania kliniczne sugerują, że aromaterapia może łagodzić objawy lęku i stresu oraz wspierać poprawę nastroju; na przykład wdychanie lawendy i rumianku wiązano z obniżeniem poziomu stresu i poprawą emocjonalnego stanu. PMC+1
Jakie olejki eteryczne są najczęściej stosowane w aromaterapii nastroju?
W praktykach aromaterapeutycznych olejki takie jak lawenda, bergamotka, ylang-ylang, słodka pomarańcza i rozmaryn są często używane do relaksacji, obniżenia napięcia lub poprawy koncentracji i energii. American College of Healthcare Sciences
Czy aromaterapia może pomóc w redukcji stresu i lęku?
Niektóre badania wskazują, że aromaterapia inhalacyjna może redukować uczucie stresu i stanów lękowych, choć aromaterapia nie zastępuje profesjonalnej terapii i powinna być stosowana jako uzupełnienie dobrostanu psychicznego. Pacjenci w badaniach+1
Źródła i inspiracje
- Fung TKH i in., Therapeutic effect and mechanisms of essential oils in mood disorders, Frontiers in Pharmacology — przegląd mechanizmów działania olejków eterycznych i ich wpływu na regulację nastroju. PMC
- Sowndhararajan K i in., Influence of fragrances on human psychophysiological activity, Evidence in aromatherapy research — omówienie efektów wdychania aromatów na funkcje mózgu i emocje. PMC
- Olejki eteryczne – Naturalne lekarstwa przyszłości (książka Michała Jacka Kośli)
https://michalkosla.net/produkt/olejki-eteryczne-naturalne-lekarstwa-przyszlosci/
Autor: Michał Jacek Kośla
Artykuł został opracowany przez Michała Jacka Kośla, twórcę autorskiego systemu Forest&Aroma.
Forest&Aroma jest systemem pracy człowieka z naturą, opartym na idei symbiozy. Integruje aromaterapię, lasoterapię (shinrin-yoku), techniki oddechowe, praktyki uważności oraz mikro-medytacje.
System Forest&Aroma służy wspieraniu regulacji procesów fizjologicznych i psychicznych poprzez świadomy kontakt z zapachem, roślinami i środowiskiem naturalnym.
Rozwinięcie tego artykułu znajdziesz w mojej publikacji:
